Στον κόσμο των παραμυθιών…

«Κόκκινη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη, δώσ’ της κλώτσο να γυρίσει, παραμύθι να αρχινίσει…»

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοριτσάκι, του οποίου οι γονείς του διάβαζαν κάθε βράδυ ένα παραμύθι. Κι αυτή ήταν η ωραιότερη ώρα της ημέρας!! Άλλοτε ο μπαμπάς κι άλλοτε η μαμά, απαλλαγμένοι από τις έγνοιες της δουλειάς, αφοσιώνονταν στη μικρή τους κόρη, της διάβαζαν παραστατικά, ζωντανά την ιστορία και έμεναν αγκαλιασμένοι μέχρι να τελειώσει το παραμύθι. Το κοριτσάκι, τότε, κοιμόταν ήρεμο, γαλήνιο, πλημμυρισμένο από την αγάπη των γονιών του.

 

 

 

 

 

Οι γονείς θεωρούσαν πως αυτός ήταν ο ιδανικός τρόπος για να καληνυχτίσουν το κοριτσάκι τους. Και πράγματι ήταν! Ώσπου ένα βράδυ μια νεράιδα ξεπήδησε από τις σελίδες ενός βιβλίου και τους έμαθε την αξία και τα πολλαπλά οφέλη των παραμυθιών. Το παραμύθι, τους είπε, δεν είναι μόνο ένας τρόπος για να γαληνέψει ή να κοιμηθεί ένα παιδί. Είναι πολλά παραπάνω από αυτό…

 

«Πρωτίστως τα παραμύθια ανοίγουν τις πύλες της φαντασίας και της δημιουργικής σκέψης των παιδιών, καθώς οι ιστορίες λαμβάνουν χώρα μακριά από τα καθημερινά σκηνικά της ζωής, εκεί όπου τα πάντα μπορεί να συμβούν...

Επίσης, μέσα από τα παραμύθια αναδύονται ποικίλα ηθικά διλήμματα και κοινωνικά ζητήματα και το παιδί καλείται να κρίνει τι είναι καλό ή κακό, δίκαιο ή άδικο, σωστό ή λάθος. Μέσα από τις σελίδες ενός παραμυθιού προβάλλονται διάφοροι χαρακτήρες, το παιδί παίρνει θέση απέναντί τους και διαμορφώνει στο τέλος ένα αξιακό σύστημα αποφεύγοντας την παραδοσιακή διδαχή.

Εκτός από αυτά, η ανάγνωση παραμυθιών ενεργοποιεί ταυτόχρονα και την ενσυναίσθηση του παιδιού, καθώς αυτό μπαίνει στη θέση των ηρώων και επιχειρεί να κατανοήσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους, τις σκέψεις, τις επιλογές και τις αποφάσεις τους.

Επιπλέον, κάποια παραμύθια, χάρη στην ιδιαίτερη θεματολογία τους, μπορούν να βοηθήσουν στη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού. Αποκτούν, θα λέγαμε, θεραπευτικό χαρακτήρα, καθώς ευαίσθητα θέματα, όπως ο θάνατος, το διαζύγιο, η αρρώστια, μπορούν να αντιμετωπιστούν πιο εύκολα, πιο ανώδυνα. Παράλληλα, τα παραμύθια συμβάλλουν και στην τόνωση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Μέσα από τις ιστορίες το παιδί δύναται να υιοθετήσει θετικά πρότυπα συμπεριφοράς (π.χ. να σέβεται τη διαφορετικότητα, να μην είναι τεμπέλης, τσιγκούνης, ζηλιάρης).»

 

Οι γονείς κοιτούσαν και άκουγαν την νεράιδα αποσβολωμένοι… «Όλα αυτά μπορούν να προσφέρουν στο παιδί μας τα κλασικά και όχι μόνο παραμύθια;», αναρωτιούνταν. Και η νεράιδα συνέχιζε να απαριθμεί τα πλεονεκτήματα…

«Και μην ξεχνάτε», συνέχισε η νεράιδα, «την έμμεση μα άκρως αποτελεσματική επιρροή της ανάγνωσης παραμυθιών στον μαθησιακό τομέα. Αρχικά, το παιδί εξοικειώνεται με το βιβλίο και αποκτά επίγνωση του γραπτού λόγου, από πού ξεκινάει και πού τελειώνει μια ιστορία και ποια είναι η σωστή φορά ανάγνωσης. Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι τα παραμύθια είναι πολυτροπικά κείμενα δίνουν τη δυνατότητα στους μικρούς αναγνώστες να παρατηρούν, να ερμηνεύουν τις εικόνες και να τις συσχετίζουν με το περιεχόμενο της ιστορίας. Ακόμα, η ανάγνωση βιβλίων από μικρή ηλικία συμβάλλει αποφασιστικά στην σταδιακή καλλιέργεια της αναγνωστικής δεξιότητας.

Το παιδί συνειδητοποιεί ότι τα φωνήματα αποτυπώνονται στο χαρτί, αποκωδικοποιούνται και είναι φορείς νοημάτων. Παράλληλα, επηρεάζεται και η παραγωγή γραπτού λόγου, καθώς το παιδί αποκτά μια παρακαταθήκη αφηγηματικών προτύπων, τρόπων έκφρασης και σύνταξης, τα οποία ανακαλεί ασυνείδητα στη μνήμη όταν καλείται να αποδώσει γραπτά κάποιες ιδέες. Ταυτόχρονα, καθώς περνούν οι χρωματιστές σελίδες ενός παραμυθιού, ενισχύεται η ικανότητα συγκέντρωσης του παιδιού.

Τέλος, η ανάγνωση παραμυθιών γίνεται όχημα για να εμπλουτίσει το παιδί τις γνώσεις του και να αναπτυχθεί γλωσσικά. Στη μακρινή Αμερική έχουν γίνει έρευνες που αποδεικνύουν ότι όταν οι γονείς αφιερώνουν χρόνο στην ανάγνωση βιβλίων από πολύ νωρίς, τότε το παιδί φτάνει στο Νηπιαγωγείο έχοντας στο δυναμικό του περισσότερες από 1,4 εκατομμύρια λέξεις συγκριτικά με τα παιδιά που στερούνται την συντροφιά ενός παραμυθιού. Αυτό το προβάδισμα συμβάλλει στην ευκολότερη κατάκτηση και περαιτέρω βελτίωση της αναγνωστικής ικανότητας.»

 

 

 

 

Κόντευε μεσάνυχτα και η νεράιδα έπρεπε να γυρίσει στις σελίδες του βιβλίου της, γιατί διαφορετικά θα παρασυρόταν από τον δυνατό άνεμο και την καταιγίδα που ερχόταν. Φεύγοντας έδωσε στους γονείς του παιδιού μια συμβουλή που την είχε ακούσει από έναν πολύ έξυπνο άνθρωπο, τον Άλμπερτ Αϊνστάιν:

«Αν θέλετε τα παιδιά σας να γίνουν έξυπνα, διαβάστε τους παραμύθια. Αν θέλετε να γίνουν πιο έξυπνα, διαβάστε τους περισσότερα παραμύθια».

Αυτά είπε και χάθηκε μέσα στις σελίδες του βιβλίου…

Οι γονείς έμειναν πίσω να κοιτιούνται, να προσπαθούν να κατανοήσουν αυτό που μόλις είχαν ζήσει, να χαμογελούν και να συνειδητοποιούν  πόσο σπουδαία είναι αυτή η ώρα που περνούν έχοντας αγκαλιά το παιδί τους και κρατώντας ένα βιβλίο...

 

Και έζησαν αυτοί καλά, κι εμείς, εσείς και τα παιδιά σας καλύτερα…

 

Χρυσάνθη Σολομωνίδου

Ειδική Παιδαγωγός του Διεπιστημονικού Κέντρου Λόγου, Μαθησιακών & Αναπτυξιακών Δυσκολιών:  «Ανάπτυξη & Εκπαίδευση»

 

 

Πηγές: